咖啡期货价格回落，但零售端降价无望

Spis treści:

• Giełdowy oddech po historycznych szczytach
• 3 miliony worków na tydzień
• Ekspert Fairtrade: Rynek jest zbyt wrażliwy na głębokie obniżki
• Wymogi EUDR od grudnia 2026 roku

Giełdowy oddech po historycznych szczytach

Światowy rynek kawy doświadczył w ostatnich kilkunastu miesiącach turbulencji. Fala gwałtownych podwyżek, która rozpoczęła się pod koniec 2024 roku, swoje apogeum osiągnęła w lutym 2025 roku. To wtedy na nowojorskiej giełdzie cena kontraktów terminowych na arabikę poszybowała do około 4 USD za funt, podwajając stawkę notowaną zaledwie dwanaście miesięcy wcześniej.

W tym samym czasie historyczne maksima biła giełda w Londynie: cena robusty skoczyła na początku 2025 roku o ponad 50% rok do roku, przebijając barierę 5 tysięcy dolarów za tonę.

Dziś sytuacja na parkietach ulega wyciszeniu. Na rynku dominuje korekta spadkowa, za którą stoi przede wszystkim udany sezon zbiorów w Ameryce Południowej:

• Robusta: notowania spadły do pułapu około 3200 USD za tonę, co oznacza zjazd o blisko 25% w zestawieniu z analogicznym okresem roku ubiegłego.
• Arabika: po silnych impulsach popytowych z przełomu listopada i grudnia 2025 roku, cena zeszła poniżej poziomu 3 USD za funt.

Ustabilizowanie wycen surowca bezpośrednio wpłynęło na dynamikę cen w sklepach. Jak wynika z danych Eurostatu, w Polsce tempo wzrostu cen detalicznych kawy wyhamowało w sierpniu do 3,3% rok do roku – dla porównania jeszcze w styczniu wskaźnik ten sięgał alarmujących 14,3%.

3 miliony worków na tydzień

Mimo chwilowego uspokojenia na giełdach, nastroje rynku kawowego pozostają napięte. Dzisiejsze ceny żywności kształtowane są przez ogólną inflację, drożejącą energię, rosnące koszty pracy czy windowane stawki frachtu morskiego i ubezpieczeń logistycznych. W przypadku kawy, decydujący okazuje się jednak chroniczny deficyt fizycznego ziarna.

Według statystyk International Coffee Organization globalna produkcja kawy przez ostatnie pięć lat tkwiła w stagnacji na poziomie nieco ponad 170 milionów 60-kilogramowych worków rocznie. W tym samym horyzoncie czasowym globalna konsumpcja dynamicznie rosła. W efekcie od 2021 roku rolnicy nie byli w stanie zaspokoić zgłaszanego zapotrzebowania, a w sezonie 2024/2025 podaż okazała się niższa od popytu aż o 6,3 miliona worków. Czteroletni deficyt wydrenował magazyny do poziomów krytycznych.

Sezon 2025/2026 przyniósł upragnione przełamanie pogodowe. Dane ICO pokazują, że w sierpniu 2026 roku globalny eksport zielonej kawy sięgnął 10,94 mln worków, co stanowi skok o 15,6% w porównaniu z sierpniem poprzedniego roku. Czy to wystarczy, by trwale ugasić pożar? Eksperci studzą entuzjazm. Wygenerowana nadwyżka na poziomie 3 milionów worków ma charakter symboliczny – w skali globalnej odpowiada zaledwie tygodniowemu zapotrzebowaniu palarni.

Ekspert Fairtrade: Rynek jest zbyt wrażliwy na głębokie obniżki

Konsumenci liczący na powrót cen z lat 2021–2023 mogą poczuć się rozczarowani. Mechanizmy giełdowe szybko uwzględniają w wycenach kolejne ryzyka, a handlowcy zabezpieczają marże przed nieprzewidywalną przyszłością.

Rynek oleju palmowego pod presją. Zapasy rosną, ale ceny notują 5-proc. tąpnięcie

– Z tego powodu, mimo wyższej produkcji, nie należy spodziewać się znaczących spadków cen dla konsumentów. Inwestorzy będą monetyzować ryzyko związane z ostrzeżeniami dotyczącymi zjawiska El Niño, które wywołało kryzys w 2024 roku. Klimatolodzy zapowiadają, że nadchodzące zjawisko będzie najsilniejsze w historii pomiarów. Pogorszenie pogody w grudniu i styczniu może sprawić, że na krzewach nie zawiążą się kwiatostany – podkreśla Michał Bryda-Przybyszewski, Menedżer ds. komunikacji i PR w Fundacji Fairtrade Polska.

Brazylia, liczący się gracz w segmencie arabiki, wysyła obecnie mieszane sygnały. Choć bieżąca aura sprzyja kwitnieniu krzewów, a umocnienie brazylijskiego reala po wyborach prezydenckich sprzyjało ostatnim spadkom notowań giełdowych, to postępujące zmiany klimatyczne drastycznie zwiększają ryzyko przymrozków niszczących uprawy.

– Dalsze prognozy zależą więc od pogody i sytuacji na Bliskim Wschodzie. Nie spodziewałbym się jednak znacznych spadków cen detalicznych, ponieważ rynek jest zbyt wrażliwy po ostatnich perturbacjach – podsumowuje Michał Bryda-Przybyszewski.

Wymogi EUDR od grudnia 2026 roku

Równolegle do wyzwań klimatycznych i geopolitycznych na horyzoncie pojawia się czynnik regulacyjny, który uderzy bezpośrednio w europejski rynek. Mowa o wchodzącym w życie z dniem 30 grudnia 2026 roku rozporządzeniu EUDR (European Union Deforestation Regulation).

Unijne przepisy wprowadzają całkowity zakaz wprowadzania na rynek wspólnotowy surowców pochodzących z terenów wylesionych po 2020 roku. Wymóg pełnej geolokalizacji i certyfikacji każdej partii ziaren stanowi ogromną barierę dla drobnych plantatorów w Ameryce Południowej, Afryce i Azji.

– Zakaz wprowadzania na rynek europejski towarów pochodzących z terenów wylesionych może wpłynąć na mniejszą podaż kawy spełniającej wymagania EUDR, a tym samym wyższy koszt surowca – przed zagrożeniem ostrzega ekspert z Fairtraide.

Ograniczenie wolumenu kawy spełniającej restrykcyjne kryteria środowiskowe Brukseli w naturalny sposób zawęzi podaż surowca w portach europejskich. W połączeniu z kosztami audytów i procedur sprawdzających, implementacja EUDR stanie się kolejnym czynnikiem usztywniającym koszyk zakupowy, skutecznie uniemożliwiając powrót taniej kawy na sklepowe półki.